Ticari araç sürücülerinin periyodik olarak girmesi gereken psikoteknik test, özellikle bilgisayar ortamına alışkın olmayan sürücülerde "Yapamazsam ne olur?" kaygısı yaratabilmektedir. Bu yazı, testin yapısını ve test gününe ilişkin genel bilgileri bilgilendirme amacıyla özetler.
Psikoteknik test bir bilgi sınavı veya zeka testi değildir; sürüş güvenliğiyle ilişkili psikomotor becerilerin bilgisayar destekli sistemlerle ölçümüdür. Test sırasında zor sorular sorulmaz.
Testte Neler Ölçülür?
Ölçülen beceriler, direksiyon başında günlük olarak kullanılan zihinsel ve bedensel işlemlerle ilişkilidir:
- Dikkat ve seçici dikkat: Uzun süre odaklanmayı koruyabilme ve uyaranlar arasından hedefi ayırt edebilme.
- Tepki hızı ve tepki kalitesi: Bir uyarana zamanında ve doğru tepki verebilme.
- Hız ve mesafe algısı: Hareketli nesnelerin konumunu tahmin edebilme.
- Görsel algı ve bellek: Görülen bilgiyi doğru algılayıp hatırlayabilme.
- El-ayak koordinasyonu: El ve ayak hareketlerini uyum içinde yürütebilme.
Mevzuata göre test süresi en az 1 saattir. Süre kişiye ve test sistemine göre değişebilir.
Test Sonucu Ne Anlama Gelir?
Test sırasında yapılan birkaç küçük hata tek başına sonucu belirlemez; sonuçlar testin bütününe ve norm değerlerine göre yorumlanır. Ancak test sonucu, sürecin yalnızca ilk aşamasıdır: sürücü testten başarılı da olsa başarısız da olsa psikiyatri hekimine gider. Test sonucu, hekimin değerlendirmesinde dikkate aldığı verilerden yalnızca biridir ve nihai karar hekime aittir.
Psikiyatri hekimi yetersiz değerlendirirse yeterli rapor alınamaz ve normal şartlarda 2 yıl boyunca yeniden teste girilemez. İlk kez değerlendirmeye girenlerin olumsuz rapora 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne itiraz etmesi gerektiği, Sağlık Bakanlığı'nın İl Sağlık Müdürlüklerine gönderdiği yazıda belirtilmiştir; güncel uygulama için İl Sağlık Müdürlüğü'ne danışılmalıdır. Ticari araç kullanan sürücüler açısından bu durumun mesleki sonuçları olabileceğinden, sürecin adımlarını önceden bilmek önemlidir.
Test Gününde Dikkat Edilebilecek Noktalar
Dinlenmiş olmak. Uykusuzluk ve yorgunluk dikkat ve tepki hızını olumsuz etkileyebilir. Uzun yol dönüşü veya gece vardiyası çıkışında randevu planlamamaya çalışmak yerinde olur.
Gözlük, lens veya işitme cihazı. Günlük hayatta kullanıyorsanız yanınızda bulundurun; test bunlarla uygulanır.
Aceleci olmamak. Test yalnızca hızı değil, doğru ve zamanında tepkiyi değerlendirir. Yanlış tuşa art arda basmak, biraz geç ama doğru basmaktan daha olumsuz bir örüntü oluşturabilir.
Yönergeyi dinlemek. Merkezimizde kullanılan CPM sisteminde her test için önce video anlatım izlenir, ardından deneme bölümü yapılır, sonra gerçek test uygulanır. Anlaşılmayan bir nokta olduğunda psikologa sorulabilir.
Alkol ve ilaç. Test öncesinde alkol kullanılmamalıdır. Düzenli ilaç kullanıyorsanız bu konuda hekiminize danışmanız uygun olur.
Bornova'da Süreç Hakkında Bilgi
İzmir Bornova'daki merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı bir psikoteknik değerlendirme merkezidir; değerlendirme randevulu yürütülür. Süreç hakkında bilgi için telefon veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Sürecin işleyişini önceden tanımak için bilgilendirme amaçlı tanıtım modülünü inceleyebilir, ayrıntılar için rehberlere göz atabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Psikoteknik değerlendirme, psikiyatri hekimi onayı ve resmi kurum süreçleri adayın durumuna, yürürlükteki mevzuata ve ilgili kurum değerlendirmesine göre değişebilir.