Ticari Araç Sürücüleri Psikoteknik Almak Zorunda mı?
Kısa Cevap
Evet. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında ticari amaçla araç kullanan sürücülerin her 5 yılda bir psikoteknik değerlendirme yaptırması gerekmektedir. Psikoteknik raporu, mesleki sürücülük sürecinin temel belgelerinden biridir. Zorunluluk ehliyet sınıfına veya SRC belgesine değil, yürütülen faaliyetin ticari olmasına bağlıdır.
Kimler kapsamda?
Kamyon, TIR, otobüs, minibüs, servis, taksi, dolmuş ve kamyonet gibi araçlarla ticari faaliyette bulunan sürücüler bu kapsamdadır. Belirleyici ölçüt aracın türünden çok faaliyetin ticari olmasıdır: B sınıfı ehliyetle ticari amaçlı servis veya taksi kullanan bir sürücü de kapsam içindedir.
Dayandığı mevzuat
Zorunluluk, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 34. maddesi kapsamında düzenlenmiştir. Buna göre ticari amaçla araç kullanan sürücüler, Sağlık Bakanlığı yetkili merkezlerinde periyodik psikoteknik değerlendirmeye tabi tutulur.
Süreç nasıl işler?
Süreç; yetkili merkezde bilgisayar destekli değerlendirme, ardından psikiyatri uzmanı onayı ve raporun elektronik sistemlere iletilmesi adımlarından oluşur. Rapor 5 yıl geçerlidir ve süre sonunda yenilenmesi gerekir.
Belge süresi ve yenileme
Psikiyatri hekiminin yeterli değerlendirmesinin ardından düzenlenen rapor 5 yıl geçerlidir ve bu süre Türkiye genelinde aynıdır. Sürenin sonunda ticari faaliyetine devam eden sürücünün belgeyi yenilemesi gerekir; yenileme otomatik işlemez ve sistem sürenin dolduğuna dair bir uyarı göndermez. Yenileme, ilk başvuruyla aynı adımları izler: yetkili merkezde değerlendirme, psikolog imzası ve psikiyatri uzmanı onayı. Raporunuzu aldıktan sonra 2 yıl geçmeden yeniden teste giremeyeceğinizi de planlamanızda göz önünde bulundurun.
Süresi dolan sürücü ne yapmalı?
Geçerlilik süresi dolmuş bir belgeyle ticari araç kullanmak idari yaptırıma tabidir ve denetimlerde tespit edilebilir. Sürenin dolmuş olması geçmişteki raporunuzun usulsüz olduğu anlamına gelmez; yalnızca güncel bir belgenizin bulunmadığını gösterir. Süreyi kaçırdığınızı fark ettiğinizde yapılması gereken, vakit kaybetmeden yeniden değerlendirme randevusu oluşturmaktır. Yeni rapor düzenlendiğinde geçerlilik süresi yeni tarihe göre yeniden işlemeye başlar.
Psikoteknik ve SRC birbirinin yerine geçmez
SRC, Ulaştırma Bakanlığı mevzuatına tabi bir mesleki yeterlilik belgesidir; psikoteknik ise Sağlık Bakanlığı yetkili merkezlerinde yapılan bir değerlendirmedir. SRC belgesi bulunması psikoteknik yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; geçerli bir psikoteknik raporu da SRC ihtiyacını karşılamaz. İki belgenin geçerlilik ve yenileme dönemleri birbirinden bağımsız işler, bu nedenle her biri kendi tarihine göre takip edilmelidir.
İşverenler ve filo yöneticileri için not
Sürücü çalıştıran işletmelerin, sürücülerinin belge geçerlilik tarihlerini takip etmesi mevzuata uyum açısından önemlidir. Tek bir sürücünün süresinin dolması operasyonu aksatabileceği için, sürücü bazında bir tarih listesi tutmak pratik bir yöntemdir. Sürelerin dolmasına yakın dönemde randevuların önceden planlanması, faaliyetin kesintiye uğramamasını sağlar. Toplu değerlendirme planlaması ve belge takibi konusunda merkezimizden bilgi alabilir, hatırlatma servisimizden yararlanabilirsiniz.
Yabancı uyruklu sürücüler
Türk plakalı araçla ticari faaliyette bulunan yabancı uyruklu sürücüler de aynı kapsamdadır. Düzenlenen rapor tüm Türkiye'de geçerlidir.
Bornova'daki merkezimizde süreç hakkında bilgilendirme
İzmir Bornova Kamil Tunca Caddesi'ndeki (İzmir Otogarı yakını) merkezimiz, İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı bir psikoteknik değerlendirme merkezidir. Süreciniz hakkında bilgi almak ve randevu planlamak için telefon veya WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya hukuki görüş niteliği taşımaz. Nihai değerlendirme; ilgili hekim, resmi kurum ve yürürlükteki mevzuata bağlıdır. Kişisel durumunuz için resmi kaynaklara başvurunuz.
Son inceleme: 2026-08-26 — Psk. Metehan Gülceoğlu